Kim Cương kêu gọi quyên góp giúρ nghệ sĩ nghèo

0
199

Nghệ sĩ Kim Cương vận động quyên góp được 200 triệu đồng giúp 40 nghệ sĩ cao tuổi, gặp khó khăn thời giãn cách xã hội.

“Kỳ nữ” của làng sân khấu TP HCM cho biết bà nhận nhiều cuộc gọi, tin nhắn của các nghệ sĩ lão thành mong được giúp đỡ. Nhiều tháng qua, họ mất thu nhập vì không còn được đi diễn, hát. Các nghệ sĩ kỳ cựu cũng hạn chế ra ngoài vì sức khỏe yếu, nhiều bệnh lý nền. Dù đang bị chứng cao huyết áp, Kim Cương vẫn lên kế hoạch kêu gọi. Bà nhờ một số mạnh thường quân hỗ trợ 150 triệu đồng và bỏ tiền túi thêm 50 triệu đồng.

Nghệ sĩ Kim Cương (phải) bên đàn em Diệu Hiền ở Viện dưỡng lão nghệ sĩ (quận 8) năm 2020. Ảnh: Mai Nhật.Nghệ sĩ Kim Cương (phải) bên đàn em Diệu Hiền ở Viện dưỡng lão nghệ sĩ quận 8, năm 2020. Ảnh: Mai Nhật.

Bà gọi điện hỏi thăm từng hoàn cảnh các đồng nghiệp như vợ chồng Thanh Tú – Trang Bích Liễu, Diệu Hiền, Mạc Can, Tô Kim Hồng… Kim Cương tặng mỗi nghệ sĩ 5 triệu đồng theo hình thức chuyển khoản. Ở Viện dưỡng lão Nghệ sĩ, quận 8, nhận được tin nhắn từ Kim Cương, nghệ sĩ Diệu Hiền xúc động, nói: “Năm nào, chị Hai cũng quan tâm đến các diễn viên, công nhân hậu đài sân khấu một thời. Đợt trước, khi chưa giãn cách, lo chúng tôi thiếu cái ăn, chị gửi nông sản, gạo thịt đến tận nhà”.

Ở nhà tránh dịch, Kim Cương tập trung hoàn thành hồi ký phiên bản thu âm – tâm nguyện lớn của bà những năm gần đây. Cống hiến suốt 40 năm, điều bà tiếc là thời trước, hình thức thu âm, quay video chưa dễ dàng, thuận tiện như sau này. Do đó, bà không còn lưu giữ được nhiều tư liệu, băng hình. Bà nói: “Tôi muốn ghi âm hồi ký như một món quà gửi tặng khán giả đã theo chân tôi bấy lâu, cũng là cách tôi tạ ơn đời, tổ nghiệp”.

Trước đó, bà mời ba tên tuổi kỳ cựu của làng sân khấu miền Nam – Kim Xuân, Thành Lộc, Hữu Châu – thu hồi ký. Thành Lộc giúp bà ghi âm chương Sân khấu và cuộc đời, bởi cả hai cùng chung tâm huyết với kịch nói. Hữu Châu và Kim Xuân phụ Kim Cương thu âm phần kể về sự nghiệp làm soạn giả của bà – mảng giúp bà thành danh với nhiều kịch bản kinh điển. Hữu Châu, Kim Xuân vốn là đàn em thân thiết của bà, xuất thân từ đoàn kịch Kim Cương nên thấu hiểu nỗi vất vả của bà suốt những năm làm đầu tàu lèo lái đoàn.

Kim Cương được Trung tâm Sách Kỷ lục Việt Nam vinh danh là “Nghệ sĩ viết nhiều kịch bản kịch nói nhất Việt Nam”. Bà nổi tiếng qua những vở Lá sầu riêng, Dưới hai màu áo, Trà hoa nữ…Ngoài thành tựu diễn xuất, Kim Cương còn nổi tiếng với công tác thiện nguyện. Nhiều năm, bà tổ chức sự kiện Nghệ sĩ tri âm để quyên góp giúp các diễn viên, nhạc công, soạn giả… nghèo khổ. Bà sáng lập quỹ học bổng Bảy Nam hỗ trợ các con em nghệ sĩ đang túng thiếu. Quỹ đặt theo tên mẹ bà – cố Nghệ sĩ Nhân dân Bảy Nam, đại thụ của sân khấu cải lương, kịch nói. Bà hiện là Phó Chủ tịch Hội Bảo trợ người khuyết tật và trẻ mồ côi TP HCM.

Vợ chồng nghệ sĩ Hùng Minh 20 năm ở trọ

“Kép đẹp” một thời Hùng Minh nói ông có phúc khi được vợ săn sóc ở tuổi 82 dù cả hai 20 năm ở nhà thuê.

Chiều 27/7, trong căn nhà trên con hẻm nhỏ quận Gò Vấp, nghệ sĩ Hoa Lan – vợ Hùng Minh – lúi cúi nấu bữa cơm chiều cho chồng, còn ông ngồi lần giở cuốn album thời “tung hoành” sân khấu. Ông cho biết vẫn còn nguyên cảm giác hạnh phúc khi hay tin lần đầu được đề xuất danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân hồi giữa tháng 7, sau 50 năm vào nghề.

Nghệ sĩ Ưu tú Hùng Minh (phải) bên vợ - nghệ sĩ Hoa Lan - tại căn nhà thuê ở Gò Vấp. Ảnh: Nhân vật cung cấp.Nghệ sĩ Ưu tú Hùng Minh (phải) bên vợ – nghệ sĩ Hoa Lan – tại căn nhà thuê ở Gò Vấp. Ảnh: Nhân vật cung cấp.

Những năm gần đây, cuộc sống của nghệ sĩ chủ yếu do vợ chăm nom, lo liệu. Sau lần đột quỵ năm 2018, sức khỏe của ông xuống dốc, cộng thêm nhiều bệnh lý nền như cao huyết áp, tim mạch… Một năm nay, chứng thoái hóa khớp gối, giãn tĩnh mạch của ông còn trở nặng. Mỗi lần đi lại, một tay Hùng Minh nhờ vợ dìu, tay còn lại lẩy bẩy chống gậy. Dù vậy, ông tự xoay xở trong sinh hoạt cá nhân để vợ bớt lo lắng. Mỗi sáng, ông ngồi xem thời sự trên tivi, bên cạnh là ly cà phê phin bà pha sẵn. Trước kia, bà thường dìu ông ra đầu hẻm, nhâm nhi cà phê và ngắm đường sá. “Giờ dịch, chỉ ở trong nhà, mỗi ngày không có bà ấy pha cà phê cho, tôi chịu không nổi”, ông cười.

Trước Tết, Hùng Minh thỉnh thoảng góp mặt trong các dự án phim truyền hình, game show, thù lao vài triệu đồng mỗi vai, còn bà nhắc thoại cho các vở kịch ở Idecaf. Từ tháng 5, vì dịch diễn biến phức tạp, sân khấu đóng cửa, các đoàn làm phim hoãn dự án, họ gần như chỉ “ngồi chơi xơi nước”, dùng dần số tiền tiết kiệm tuổi già. Được một vài người hâm mộ gửi tặng thùng mỳ, hộp trứng, bà tằn tiện để nấu đủ mỗi ngày hai bữa. Khi giãn cách xã hội, hạn chế ra ngoài, bà đành ở nhà xào rau củ ăn cho qua bữa. Gần đây, được nghệ sĩ Kim Cương tặng bốn triệu đồng trong chương trình hỗ trợ giới sân khấu, bà Hoa Lan mới dám mua thêm thịt, cá bồi bổ sức khỏe chồng.

20 năm qua, sau khi bán nhà cho con trả nợ, vợ chồng Hùng Minh đi ở nhà thuê. Căn hiện tại rộng 27 m2, do một fan cải lương cho đôi nghệ sĩ mướn giá bốn triệu đồng mỗi tháng, rẻ một nửa so với thông thường. Hùng Minh cho biết ông xúc động khi chủ nhà nói: “Cô chú ở thoải mái, cứ hai, ba tháng gom lại trả cho con cũng được”. Vốn tính rạch ròi, Hùng Minh cho biết ở tháng nào, ông trả đủ tiền tháng nấy. Gần đây, cuộc sống hai nghệ sĩ dễ thở hơn khi chủ nhà tiếp tục giảm thêm tiền. Ông thở dài: “Không có tình thương khán giả, chắc vợ chồng tôi còn chật vật gấp bội”.

Hùng Minh nói “phúc ba đời” mới có được vợ như Hoa Lan. Khi nghệ sĩ Thanh Hương – vợ trước của ông – qua đời năm 1974 sau một ca sinh khó, nhiều năm liền, ông sống khép kín, không gặp gỡ ai. Hoa Lan là người khiến ông dần mở lòng. Là con gái của cố soạn giả Nguyễn Huỳnh (soạn giả Tướng cướp Bạch Hải Đường), bà khởi đầu ở mảng cải lương rồi rẽ sang điện ảnh, từ đó cả hai có nhiều dịp gặp gỡ. Khi đến với Hùng Minh, bà đã qua một lần đò, có hai con riêng.

Kém ông 20 tuổi, bà quyết đoán, mạnh mẽ, còn ông nhẹ nhàng, hòa nhã. Đôi nghệ sĩ gắn kết bằng sự bù trừ, khỏa lấp những thiếu sót cho nhau. Thời cả hai còn sức khỏe, đi diễn nhiều, hàng ngày, bà đèo ông trên xe máy đến phim trường, khi quay xong lại chở về. Có lần, ông đóng phim ở Đà Lạt, sát ngày lên đường thì bệnh, bà liền mua vé đi theo chăm sóc ông. Biết chuyện, một đạo diễn lo chi phí ăn ở, đi lại cho Hoa Lan, còn mời bà đóng một vai nhỏ. Hùng Minh nói: “Có nhau, chúng tôi mãn nguyện dù cuộc sống chưa đủ đầy”.

Nhiều lần chuyển trọ, trong nhà, bàn thờ tổ được Hùng Minh đặt ở vị trí trang trọng nhất. Mỗi lần thắp hương, ông thường ôn ký ức những ngày gian nan khi vào nghề. Năm 16 tuổi, cậu bé Nguyễn Ngọc Minh (tên thật của ông) bước theo nghiệp ca diễn, tham gia đoàn Thái Bình của bầu Thới hát tại đình Lý Nhơn (Cần Giờ). Không lâu sau, đoàn rã gánh, ông lang thang mưu sinh, mót từng mẩu bánh mỳ, bánh bao thừa ở quán để lót dạ. Thấy hoàn cảnh của ông, nghệ sĩ Nam Sơn nhận làm con nuôi, dạy hát, đặt nghệ danh là Hoàng Bé. 17 tuổi, ông có vai kép lão đầu tiên ở gánh Tiếng Chuông, sau khi một nghệ sĩ chuyên đóng lão đột ngột rời đoàn. Từ đó, nghề học nghề, ông dần trau dồi kinh nghiệm để nhận các vai lớn, lấy tên là Hùng Minh.

Tài tử Hùng Minh nổi tiếng với loạt vai kép độc thập niên 1960-1970. Ảnh: Nhân vật cung cấp.Tài tử Hùng Minh – sinh năm 1939 – nổi tiếng với loạt vai kép độc thập niên 1960-1970. Ảnh: Nhân vật cung cấp.

Bước ngoặt của đời ông là lần đầu được giao vai kép chánh – Kiều Mộng Long trong vở Người vợ không bao giờ cưới của soạn giả Kiên Giang. Khi đó, bầu Khuê của gánh Hữu Tâm thích vai diễn của ông, ký bản giao kèo mời Hùng Minh về đoàn. Vóc dáng cao to, điển trai, nghệ sĩ dần được khán giả chú ý với loạt tác phẩm Ngã ba đường hạnh phúc, Tiếng thét giữa điện vàng, Nắm cơm chan máu, Lòng người mặt thú, Gió hú đồi ma, Phương Dung ca kỹ… Năm 1959, khi giải Thanh Tâm tổ chức lần hai, ông bất ngờ được xướng tên trong bảng vàng, từ đó trở thành ngôi sao, sánh ngang với Thanh Nga, Lan Chi, Ngọc Giàu… – các giọng ca triển vọng bấy giờ.

Dù được nhiều “bầu” săn đón, ông không sống trong hào quang mà từng bước khắc phục nhược điểm. Ông hiểu bản thân vốn không có giọng hát xuất sắc, chỉ thuyết phục người xem nhờ ngoại hình và kỹ năng diễn. Từng hóa thân nhiều dạng nhân vật, trong đó kép độc là kiểu vai ông tâm đắc. Nếu tướng Mã Tắc (Tiếng trống Mê Linh) thường gầm gào, thị uy, vai Nguyễn Thế Nam (Bóng tối và ánh sáng) của ông lại gây ấn tượng với tính cách thâm trầm bên trong vẻ ngoài điềm đạm, tử tế. Nghệ sĩ cho biết: “Khi diễn kép độc, không chỉ ngoại hình phùng mang trợn má la hét, tỏ ra dữ tợn là đủ, mà cái ác phải xuất phát từ tính cách nhân vật”.

Nhắc đến các vai diễn, mắt Hùng Minh ánh lên niềm vui ấm áp. Những ngày tránh dịch, ông nói nhớ sân khấu, phim trường “muốn trầm cảm”. Tài tử chờ ngày được trở lại để tiếp tục hóa thân vào vai Diêm Vương xử án trong loạt chương trình Chuyện xưa tích cũ. Ông nói: “Ở nhà ăn cơm vợ nấu cũng ngon, nhưng hạnh phúc nhất với tôi là hàng ngày vẫn lên phim trường để được ăn cơm tổ, khóc cười cùng nhân vật”.

50 năm son sắt của Thanh Điền, Thanh Kim Huệ

Lần đầu gặp nghệ sĩ cải lương Thanh Điền, Thanh Kim Huệ chê ông xấu trai, không nghĩ ông trở thành “tình đầu cũng là tình cuối” của bà.

Giữa tháng 7, cặp nghệ sĩ góp mặt trong danh sách 22 gương mặt Sở Văn hóa và Thể thao TP HCM đề xuất danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân. Đông đảo đồng nghiệp cùng thời như nghệ sĩ Minh Vương, Thanh Tuấn gửi lời chúc mừng vợ chồng Thanh Kim Huệ. Cô đào Lan và Điệp một thời nói bà tự hào khi được xét tặng, nhưng điều hạnh phúc hơn cả là đến nay, bà vẫn còn cùng chồng nắm tay trên sân khấu, như lần đầu cách đây 50 năm.

Vợ chồng Thanh Kim Huệ, Thanh Điền mặn nồng sau năm thập kỷ gắn bó. Ảnh: Nhân vật cung cấp.Vợ chồng Thanh Kim Huệ, Thanh Điền mặn nồng sau năm thập kỷ gắn bó. Ảnh: Nhân vật cung cấp.

Thanh Điền, Thanh Kim Huệ lần đầu gặp nhau vào cuối thập niên 1960 – khi bà tròn 14 tuổi. Lúc đó, cô bé Bùi Thị Huệ (tên thật của bà) là một trong những giọng hát tiềm năng của sân khấu Sài Gòn. Có chất giọng kim với âm sắc sáng, làn hơi dài, bà được ông bầu của đoàn Kim Chung săn đón lúc mới 13 tuổi, cho tập làm quen với các dạng vai từ nô tỳ đến đào ba, đào nhì. Danh tiếng đến với Thanh Kim Huệ khi cố soạn giả Loan Thảo chọn bà vào vai Lan, hát cùng Chí Tâm (vai Điệp) trong bản thu Chuyện tình Lan và Điệp. Bà khiến soạn giả ngạc nhiên khi đặt trọn tâm tư vào mối tình oan nghiệt của Lan, từ lúc còn là cô gái ngây thơ đến khi bị phụ bạc, cắt tóc quy y. Tác phẩm trở thành một trong những bản ca cổ thành công nhất thời bấy giờ, đưa Thanh Kim Huệ, Chí Tâm lên hàng ngôi sao. Khi về hát cho đoàn Hoa Phượng, bà gặp tình yêu đầu đời – Thanh Điền.

Trong show truyền hình năm 2017, Thanh Kim Huệ cho biết lần đầu thấy ông trên tờ dán quảng cáo vở tuồng, bà nhủ thầm: “Nghệ sĩ gì xấu trai quá, vậy mà cũng đòi làm kép”. Hơn bà tám tuổi, Thanh Điền lúc đó là chàng trai đôi mươi vừa thất tình. Thương một cô đào trong đoàn nhưng người ấy đi lấy chồng, ông buồn đời, cạo đầu trọc lóc. Lần đầu gặp Thanh Kim Huệ, ông để ý nhưng càng tiếp cận lại càng khiến bà khó chịu. Mỗi lần bà hóa trang, ông cố tình kê ghế ngồi sau lưng, vừa đàn vừa hát đầy tình ý. Khi bà đi chỗ khác, ông lại bê đồ lẽo đẽo theo sau. Bà bực mình nhưng không nói ra, chỉ nghĩ: “Người gì đâu ca không hay mà đàn nghe cũng dở”.

Thời ấy, các đoàn hát lưu diễn ở miền Tây thường di chuyển bằng ghe để chở các cảnh trí, đạo cụ. Đi qua sông Hậu (Đồng Tháp), ghe đoàn Thanh Kim Huệ bất ngờ bị chìm. Thanh Kim Huệ và mẹ bà (làm thuê trong đoàn) vốn không biết bơi, hốt hoảng quơ tay cầu cứu. Thanh Điền lao đến, một tay đặt bà lên trống, tay kia ôm mẹ bà rồi vừa bơi vừa đẩy trống vào bờ. Cảm kích trước tấm lòng của ông, bà dần thương chàng kép cao to, tháo vát trong đoàn. Là ngôi sao trong đoàn, bà nhiều lần bị các nữ đồng nghiệp ganh ghét, bôi xấu. Có lần, bà khóc trong cánh gà vì bị cô lập. Ông là người duy nhất bên cạnh an ủi, động viên bà bám trụ với nghề hát. Năm 1975, bà gật đầu ưng thuận làm vợ ông, một đám cưới nhỏ diễn ra trong sự chúc phúc của nhiều bạn hữu trong làng sân khấu.

Thanh Kim Huệ nói vợ chồng bà nhiều phen “gương vỡ lại lành”. Không ít lần, hôn nhân họ đối mặt với nguy cơ tan vỡ, đa phần vì những tin đồn tình ái của Thanh Điền. Lúc ấy, ông làm trưởng đoàn kiêm đạo diễn, thường tiếp xúc với nhiều cô đào. Hai con còn nhỏ, bà không tránh khỏi nhiều lần ghen tuông vì sợ ông phản bội. Một lần cãi nhau nảy lửa, Thanh Kim Huệ nghĩ đến chuyện ly hôn, nhưng nhìn các con, bà kìm lòng lại. Cha mẹ bà chia tay từ lúc bà mới bảy, tám tuổi, nghệ sĩ xem đó là nỗi mất mát không gì bù đắp. Bà nói: “Khi tịnh tâm lại, mỗi người bớt đi cái tôi một chút để dung hòa. Chúng tôi dùng sự bao dung đối đãi nhau. Dây đàn căng thì dễ đứt. Khi một bên căng, bên còn lại phải chùng”.

Thanh Điền, Thanh Kim Huệ hát tân cổ trong chương trình Dấu ấn huyền thoại - phát sóng tối 21/7. Ảnh: Điền Quân.Thanh Điền, Thanh Kim Huệ hát tân cổ trong chương trình “Dấu ấn huyền thoại” – phát sóng tối 21/7. Ảnh: Điền Quân.

Vợ chồng Thanh Kim Huệ cùng nhau vượt sóng gió khi cải lương dần thất thế. Đầu những năm 2000, cả hai đầu tư vào vở Bến tương tư với hy vọng góp sức đưa khán giả trở lại ca cổ. Những suất diễn quy mô được tổ chức ở Nhà hát Hòa Bình, TP HCM, nhưng lỗ nặng vì không bán được vé. Họ bán nhà trả nợ, dắt hai con đi thuê trọ. Cuộc sống dần ổn định, vợ chồng bà lại đối diện cú sốc khi con gái qua đời vì bệnh hiểm nghèo. Theo đạo Phật từ nhỏ, bà dặn lòng chấp nhận thực tế bởi ai cũng về cõi vô thường. Nghệ sĩ nhận ra cuộc sống không phải lúc nào cũng chỉ nụ cười. Qua nhiều truân chuyên, bà học được chữ “an”, tìm niềm vui trong mọi hoàn cảnh.

Ở tuổi xế chiều, Thanh Điền, Thanh Kim Huệ vẫn dốc sức cho sân khấu cải lương. Hồi tháng 5, vừa ra viện sau một đợt ốm, bà nhận lời xuất hiện trong chương trình Dấu ấn huyền thoại, cùng chồng diễn lại các trích đoạn kinh điển. Bà nói: “Hơn 50 năm vào nghề, chúng tôi chưa bao giờ nghĩ đến chuyện giải nghệ, vẫn chú trọng giữ gìn sức khỏe để gặp khán giả trong tâm thế tốt nhất. Chúng tôi nguyện cầu giữ được năng lượng ấy để hát đến ngày cuối đời”.

Nguồn: vnexpress