Lệ Thủy: Anh Thanh Sang bệnh nặng nhưng vẫn cố hát, xong tuồng là đi cấp cứu

0
147

Dù đã qua đời nhiều năm nhưng hình ảnh của cố NSƯT Thanh Sang vẫn in hằn trong tâm trí NSND Lệ Thủy. Bà không bao giờ quên khoảnh khắc ông cố diễn khi bệnh tình trở nặng, đến lúc vãn tuồng phải đưa đi cấp cứu

Lệ Thủy nghẹn ngào kể kỷ niệm 'thót tim' khi chứng kiến cố nghệ sĩ Thanh Sang bệnh nặng khi đang diễn /// Ảnh: Chụp màn hìnhLệ Thủy nghẹn ngào kể kỷ niệm ‘thót tim’ khi chứng kiến cố nghệ sĩ Thanh Sang bệnh nặng khi đang diễn

Ngoài Minh Vương – Lệ Thủy, bộ đôi Thanh Sang – Lệ Thủy cũng được đông đảo khán giả mến mộ, “làm mưa làm gió” một thời trên khắp các sân khấu cải lương. Gắn bó hàng chục năm trong nghề, cả hai nghệ sĩ gạo cội có nhiều kỉ niệm khó quên từ thuở hàn vi đến lúc danh tiếng lẫy lừng.

Nhìn lại chặng đường đã qua cùng nam nghệ sĩ quá cố, bà Lệ Thủy vẫn nhớ như in tính cách hiền lành và lòng yêu nghề cháy bỏng của đồng nghiệp. Kể trong chương trình Hồi ký Lệ Thủy, giọng ca Đêm lạnh chùa hoang bồi hồi gợi lại nhiều câu chuyện ít người biết về nam danh ca.

Lệ Thủy: Anh Thanh Sang bệnh nặng nhưng vẫn cố hát, xong tuồng là đi cấp cứu - ảnh 1

NSND Lệ Thủy bồi hồi kể kỷ niệm với cố nghệ sĩ Thanh Sang

Sau năm 1975, nghệ sĩ Lệ Thủy và Thanh Sang được một Việt kiều mời sang Úc biểu diễn. Được biết, vì mẹ người này là “fan ruột” của hai giọng ca nên ông đã quyết tâm về nước mời cho bằng được bộ đôi sang lưu diễn. “Đến nơi thì tôi quá bất ngờ vì được gia đình đãi ăn, đưa đi chơi khắp nơi. Đến ngày diễn thì chúng tôi càng bất ngờ hơn khi có gần 500 người xem. Những người này đều là bà con, dòng họ của ông chủ hãng may”, bà bật cười nhớ lại.

Cũng trong lần lưu diễn đó, NSND Lệ Thủy cũng dần hiểu rõ tính cách của đàn anh. Bà tiết lộ: “Thực sự, ai cũng nói anh Thanh Sang rất tốt nhưng hơi nóng tính, hay chửi dữ lắm. Khi đi chung, tôi cũng vái trời mình đừng làm gì ảnh buồn. Nhưng khi đi xa gần 2 tháng, anh em vẫn rất vui vẻ, không xích mích, gây lộn gì hết. Anh ấy rất giỏi nấu ăn, còn luôn xách hành lý cho tôi ra phi trường”. Từ đó, hai nghệ sĩ dần trở nên thân thiết và cộng tác trong nhiều vai diễn kinh điển.

Lệ Thủy: Anh Thanh Sang bệnh nặng nhưng vẫn cố hát, xong tuồng là đi cấp cứu - ảnh 2

NSND Lệ Thủy và NSƯT Thanh Sang (trái) đoạt giải Thanh Tâm năm 1964

Đáng chú ý, giọng ca Máu nhuộm sân chùa còn tiết lộ khoảnh khắc “sinh tử” của đồng nghiệp trong một lần đi hát. Bà kể: “Khi diễn tuồng Nửa đời hương phấn, tôi thấy tội nghiệp ảnh dễ sợ vì ảnh là người hết sức yêu nghề. Bữa đó, hát tập trung đông lắm, có cả Bạch Tuyết, Phượng Liên… Anh ấy bệnh rất nhiều nhưng vẫn cố diễn. Hình như lúc đó đang diễn thì anh Thanh Sang bị lên máu, đến đoạn xỏ tay vào áo vest rời đi thì ảnh bị khớp. Tay không còn linh động nữa, cứ xỏ hoài mà không được. Thấy vậy Hà Linh (đóng vai người giúp việc) mới lanh trí chạy ra xỏ áo và dẫn ảnh vô. Tới chừng dẫn vô là chở đi bệnh viện luôn”.

NSND Lệ Thủy xúc động nói thêm: “Ảnh quá yêu nghề, biết bữa đó đang bệnh mà cố gắng hát. Hát tới cảnh đó thì chịu hết nổi, tay không còn điều khiển được nữa. Khán giả thấy vậy nên vỗ tay động viên quá trời. Bữa đó, tôi nghe nói lúc sáng là ảnh đã bệnh rồi nhưng vẫn cố hát cho tròn vai”.

Đồng thời, mẹ ca sĩ Dương Đình Trí cũng “giải mã” sức hút của cố NSƯT Thanh Sang. Bà cho biết tên tuổi của ông trở nên vang xa bởi sở hữu chất giọng độc lạ, hiếm có: “Anh ấy không ca như Minh Vương, Minh Phụng. Giọng anh ấy là giọng lão, trầm, ca nghe như tiếng ru”. Sau nhiều năm đồng nghiệp qua đời, NSND Lệ Thủy vẫn đau đáu hoài niệm về thời vàng son xen lẫn sự tiếc nuối. Nữ nghệ sĩ tâm tình: “Ai cũng phải ra đi nhưng người nghệ sĩ có tâm, có tài như vậy quả là sự nuối tiếc cho nền nghệ thuật cải lương”.

Nỗi ân hận lớn nhất trong đời NSƯT Thanh Sang

Trên sân khấu, các nhân vật của NSƯT Thanh Sang thường có tính khẳng khái, quyết liệt. Ở đời thực, tính cách của ông cũng thế.

Lúc sinh thời, nghệ sĩ Thanh Sang nói rằng nhân vật ông thích không phải những vai nam chính trong những vở cải lương lừng danh, quen thuộc với công chúng như Thi Sách trong Tiếng trống Mê Linh, Lục Vân Tiên trong Kiều Nguyệt Nga… Ông nói rất thích vai thầy Khanh trong vở cải lương video Mưa rừng.

“Tôi đứng về lẽ phải”

Thanh Sang lý giải ông thích thầy Khanh vì đó là nhân vật lãng tử, lãng mạn, đa tình nhưng đầy mạnh mẽ, khẳng khái. Khi con trai chủ đồn điền nơi thầy Khanh làm cai xấc xược trách mắng thầy Khanh vì ông bảo vệ cho quyền lợi của phu đồn điền với câu nói: “Tôi mướn thầy, thầy đứng về phía tôi hay đứng về bên phu”, thầy Khanh nói nhẹ hều: “Tôi đứng về lẽ phải”.

Từ thời mới vào nghề, nghệ sĩ Thanh Sang nói ông chịu rất nhiều những bất công của một nghệ sĩ nghèo, nghệ sĩ “dàn dưới”. Đoạt giải Thanh Tâm, nổi tiếng rồi ông cũng chỉ đóng vai thứ chính với nhiều thiệt thòi. Có cô đào nổi tiếng đương thời khi ông được đôn lên vai chính, dù diễn đôi với ông nhưng tỏ vẻ khinh khi ông. Do đó, sau này khi đã vững vàng ở vai kép chính, tên tuổi được yêu mến, đóng đôi với những cô đào bậc nhất như Thanh Nga, Bạch Tuyết, ông không bao giờ tỏ vẻ làm cao với ai.

Có lần được giao dựng lại vở Tiếng trống Mê Linh, ông mạnh dạn đề xuất ngay một nữ nghệ sĩ trẻ dựa trên năng lực diễn xuất chứ không dựa vào độ ăn khách của tên tuổi vào vai Trưng Trắc. Ông nói nên nâng đỡ nghệ sĩ trẻ, vì họ mới chính là tương lai của cải lương. Ông không muốn những người trẻ có cảm giác bị khinh khi như chính ông từng bị.

Nỗi ân hận lớn nhất trong đời NSƯT Thanh Sang - ảnh 1
NSƯT Thanh Sang vào vai Trần Minh trong vở cải lương Bên cầu dệt lụa. Ảnh: HB

Ai không hiểu Thanh Sang sẽ nói ông chặt chẽ về tiền bạc. Song ông là người thẳng tính và bộc trực. Nếu đã hứa với bầu show rồi thì dù cực khổ, khó khăn thế nào ông cũng giữ lời. Nhưng đã giao kèo với ông như thế nào về tiền bạc hay việc gì thì phải giữ cho đúng, không được tráo trở. Với những đồng nghiệp trong nghề, ông không ngại góp ý thẳng thắn những gì được hay không được. Với những chuyện trái tai gai mắt như nạn kiểm duyệt kịch bản vô lý, nạn chạy show không tập tuồng, nạn hát nhép, nạn cắt gọt vở diễn tùy tiện… ông lên tiếng mà không sợ mích lòng.

Nói được làm được. Những suất diễn cuối cùng vào năm 2016, dù không mặc nổi chiếc áo, không đứng nổi trên sân khấu, ông vẫn không hát nhép, vẫn hoàn thành vai trò một cách trọn vẹn. Ông nói: “Tôi có hơi bao nhiêu hát bấy nhiêu, hát thật mới có cảm xúc, khán giả biết mình hát thật họ không trách mình. Hát nhép giống như mình lừa khán giả”.

Nỗi ân hận lớn nhất đời

Nghệ sĩ Thanh Sang có tuổi thơ và tuổi trẻ vô cùng vất vả, cực khổ. Cha mất năm ông bảy tuổi. Tám tuổi ông đã vất vả ra biển giúp mẹ kiếm sống.

Ông bảy lần lập gia đình, cuộc sống vẫn vô cùng vất vả. Người vợ sau cùng gắn bó với ông mấy chục năm cho đến ngày hôm nay là con của bầu gánh. Cưới xong, ông gom tiền cưới trả mẹ vợ, chở vợ về nhà bằng chiếc xe Vespa. Ngoài đi hát, vợ chồng ông bán cà phê, cơm tấm, cho thuê băng đĩa, mua xe hơi cũ về làm đồng bán lại… Ngay cả khi ông tích tụ được một số nhà, đất có thể sống thong thả nhưng vợ chồng ông vẫn sống chừng mực.

Khi đã vượt qua thời khó khăn, ông rưng rưng tâm sự: “Điều tôi ân hận nhất trong đời là tôi đã từ chối một ước muốn của mẹ mình. Lúc mẹ tôi già yếu muốn về quê giúp đỡ người thân, tôi chỉ còn trong tay một chỉ vàng để làm ăn. Tôi nói với mẹ tôi để từ từ, không bao lâu sau thì mẹ tôi mất…”. Với những người vợ trước, ông bày tỏ nỗi tiếc nuối là đã không lo cho họ tốt hơn, không bớt nóng tính để giữ hạnh phúc.

Song dù có như thế nào đi nữa, NSƯT Thanh Sang vẫn là người sống thẳng, sống thật suốt cuộc đời mình, để lại những vai diễn tài hoa, chân thật trên sân khấu khiến người xem tin vào nhân vật, nhớ mãi.

Biết là quy luật nhưng tôi vẫn đau lòng khi cuộc sống mất đi một con người trung thực, sân khấu mất đi một nghệ sĩ tài hoa như anh Thanh Sang. Tôi với anh gắn bó với nhau trên sân khấu từ thời trẻ ở đoàn Dạ Lý Hương đến bây giờ. Ai nói Thanh Sang nóng tính nhưng anh không bao giờ nổi nóng với tôi. Anh là người có sao nói vậy chứ không nói méo mó cho người khác vui lòng. Anh mà nói bộ đồ này Bạch Tuyết mặc không đẹp là tôi biết mình cần coi lại ngay. Anh cũng là người nói một là một, hai là hai chứ không bao giờ khi vầy, khi khác. Trong nghề nghiệp, anh và tôi diễn ăn ý khó thay vai bởi đã tập luyện là anh miệt mài, nghiêm túc. Anh đặc biệt không bỏ qua những chi tiết nhỏ. Tôi rất kính trọng anh về sự tài hoa. Dù đã lâu anh không xuất hiện trên sân khấu nhưng việc khán giả vẫn hết lòng yêu mến anh cho thấy vị trí đặc biệt của anh trong cải lương.

NSND BẠCH TUYẾT

Tôi và anh Thanh Sang không đứng chung trên sân khấu trước lẫn sau năm 1975 mà chỉ thu chung băng đĩa. Mấy năm gần đây chúng tôi hay uống cà phê cùng nhau, trao đổi về chuyện sức khỏe. Đêm diễn chung Nửa đời hương phấn vào năm 2016, anh cố hoài mà không mặc được chiếc áo vest, tôi phải hỗ trợ mà thấy thương anh quá!

NSƯT MINH VƯƠNG

Nguồn: thanh niên