Nghệ sĩ Thiên Kim: Đào chính xinh đẹp cuộc đời đẫm nước mắt, ở tuổi “xưa nay hiếm” đắt show điện ảnh

0
258

Quần quật một gánh hai vai, nghệ thuật và gia đình, cống hiến và mưu sinh, nghệ sĩ Thiên Kim quên bẵng đi hạnh phúc riêng tư.

Quần quật một gánh hai vai, nghệ thuật và gia đình, cống hiến và mưu sinh, nghệ sĩ Thiên Kim quên bẵng đi hạnh phúc riêng tư. Đến khi 5 con, 5 cháu đã lấy vợ chồng, mẹ già mất, bà tự nguyện vào viện dưỡng lão và tìm nguồn vui ở khán giả, những người bạn già nơi đây.

Mấy đời bánh đúc có xương…

Cuộc đời của nghệ sĩ Thiên Kim chất chứa biết bao nỗi niềm, những nốt trầm ấy đã để lại vết thương lòng không thể phai mờ theo thời gian. Thời thơ ấu của nghệ sĩ Thiên Kim là những trận đòn nghiệt ngã của mẹ ghẻ. Thèm ăn cũng bị đánh. Nói nhớ mẹ cũng bị đánh. Bị đánh đau mà phải cười, cấm được khóc.

Theo lời kể của nghệ sĩ Thiên Kim, cha mẹ chia tay khi bà mới chỉ 2 tuổi vì “má chỉ sinh toàn con gái, không có nổi một đứa con trai”. Sau khi chia tay, mẹ bà quyết định đi thêm bước nữa với người đàn ông mới nhưng cuộc sống lại tiếp tục đẩy đưa, nghệ sĩ Thiên Kim lại bị cha dượng dẫn về sống chung với vợ mới của mình. Từ đây, những bất hạnh bắt đầu đến với bà.

Vì phải sống trong hoàn cảnh đặc biệt ấy nên từ nhỏ nghệ sĩ Thiên Kim đã phải làm lụng vất vả và chịu những trận đòi roi vô cớ từ người mẹ ghẻ. Đến giờ, bà vẫn nhớ như in trận đòn thừa sống thiếu chết chỉ vì thèm ăn mì. Nghệ sĩ Thiên Kim kể, khi ấy nhìn thấy xe bán mì đi trên đường, vì thèm quá, lại đang còn là một cô bé nên bà hồn nhiên bảo: “Má ơi má! Sao cái xe mì đi trên đường mà mùi của nó bay vào mũi con?”. Bà mẹ ghẻ thấy nói thế liền hỏi: “Con ăn được mấy tô để má mua cho con ăn”, bà hồn nhiên đáp: “Con ăn chắc được 3 tô”. Nói là thế nhưng khi nhìn vào tô mì bà mẹ ghẻ mua thì đã thấy có một cái roi rất to để sẵn. Biết có chuyện, cô bé Thiên Kim vội quỳ rạp xuống đất vái lạy mẹ ghẻ tha tội nhưng rồi vẫn bị một trận đòn bầm tím toàn thân.

Sự ác nghiệt không chỉ dừng lại ở những trận đòn mà còn vì phải cười khi bị đánh. Thế nên, mỗi lần bị đánh, cô bé Thiên Kim miệng phải cười để làm hài lòng mẹ ghẻ nhưng nước mắt tuôn dài trên đôi gò má xanh xao. Chuỗi ngày khốn khổ thời thơ ấu ấy đã ám ảnh bà đến tận ngày này. Câu nói “Mấy đời bánh đúc có xương, mấy đời mẹ ghẻ mà thương con chồng” đúng với hoàn cảnh của cô bé Thiên Kim ngày đó.

Một điều nữa ánh ảnh Thiên Kim chính là nỗi nhớ mẹ da diết. Nhớ mẹ, yêu mẹ, muốn gặp mẹ nhưng bà không bao giờ dám nói, dám thể hiện vì mẹ ghẻ không cho phép. Mỗi lần nói nhớ mẹ là bà sẽ phải nhận những trận đòn thừa sống thiếu chết của người đàn bà ấy. Vì vậy, cô bé Thiên Kim dù nhớ mẹ nhưng luôn phải kìm nén trong lòng và chỉ có thể thoải mái yêu thương, gần gũi mẹ trong những giấc mơ.

Nói về mẹ, nghệ sĩ Thiên Kim chia sẻ câu chuyện khiến nhiều người rơi nước mắt khi nghe. Bà kể, trong một lần nhà có đám giỗ, mẹ ruột về thăm nhưng cô bé Thiên Kim không dám nhìn mẹ. Khi ấy, dù thương nhớ mẹ, muốn chạy lại bên cạnh và sà vào lòng mẹ như bạn bè cùng trang lứa cho thoả nỗi nhớ mong lâu ngày xa cách nhưng vì sợ mẹ ghẻ nên không dám. “Khi ấy, tôi phải chui vào phòng rồi (giả vờ) nói với mẹ ghẻ: “Má ơi má! Bà đó mà kêu con, đừng chỉ nha”. Bà chui vào buồng rồi mới dám vén màn, nhìn mẹ ngồi ngoài phòng, nước mắt lã chã tuôn. Bà không dám chạy ra ôm mẹ vì nếu ra ôm mẹ thì khi mẹ về sẽ bị bà mẹ ghẻ đánh chết”, nghệ sĩ Thiên Kim nghẹn ngào kể.

Cuộc sống khi ấy của nghệ sĩ Thiên Kim chẳng khác nào địa ngục và rồi khi chứng kiến cuộc sống nhiều đau đớn, khổ sở của cô con gái nhỏ mẹ ruột đã đón bà về nuôi. Năm 8 tuổi, Thiên Kim bén duyên sân khấu cải lương và được diễn đào chính ở tuổi 16.

Tuy nhiên, cuộc sống chưa bao giờ thôi thử thách người nghệ sĩ ấy. Trong vở kịch Lấp sông Gianh tại rạp Nguyễn Văn Hảo (nay là rạp Công Nhân), một quả lựu đạn bất ngờ bị ném lên sân khấu và những mảnh vỡ của quả lựu đạn bắn vào bà. Cho đến bây giờ, trong cơ thể của nghệ sĩ Thiên Kim vẫn còn những mảnh lựu đạn bị găm vào thời đó. Sự cố kinh hoàng ấy đã khiến cô đào chính Thiên Kim từ bỏ sân khấu cải lương trong tiếc nuối. Bà trở thành diễn viên lồng tiếng và diễn viên phim ảnh.

Nghệ sĩ Thiên Kim chia sẻ về chuyện đời, chuyện nghề

Tuổi già cô quạnh, nhọc nhằn

Ở cái tuổi 86, nghệ sĩ Thiên Kim sống trong viện Dưỡng lão Nghệ sĩ. Bà ở căn phòng nhỏ chỉ khoảng 6m2 , trong phòng chỉ có những vật dụng đơn sơ, chiếc giường đơn và một chiếc tủ nhôm đã cũ. Bà nói rằng, cuộc sống hiện tại như vậy là ổn, chẳng có điều gì đáng phàn nàn. Thế nhưng, khi nhìn vào hoàn cảnh hiện tại của nghệ sĩ Thiên Kim nhiều người thấy tiếc, thấy thương cho một đào chính từng sở hữu nhan sắc ngọt ngào khiến nhiều người say đắm.

Là cô đào xinh đẹp nức tiếng của làng cải lương nhưng nghệ sĩ Thiên Kim chẳng có mối tình nào cả. Bà còn nhờ, khi đi diễn ở Long Xuyên có một người đàn ông yêu và muốn cưới bà. Nhưng, vì chưa qua thời gian tìm hiểu nên cho đến gần ngày cưới, người đàn ông kia muốn nắm tay bà vẫn không cho. Bà cưới chồng mà không có lấy một ngày yêu, không được tận hưởng cảm xúc yêu lãng mạn, nồng nàn.

“Ông ấy cưới tôi hồi 19 tuổi nhưng khi đó má bảo làm đám cưới thì làm chứ cũng không biết đám cưới là gì. Qua 20 tuổi, tôi sinh được một đứa con nhưng con được 3 tháng thì ông ấy qua đời. Sau này, tôi đi thêm bước nữa nhưng hôn nhân cũng không hạnh phúc. 5 người con do tôi sinh ra, tôi đều tự nuôi một mình”, nghệ sĩ Thiên Kim xúc động kể lại.

Khi ấy, để có tiền nuôi 5 đứa con, người mẹ già và 5 đứa cháu con của chị gái, nghệ sĩ Thiên Kim phải làm việc cật lực từ đóng phim, lồng tiềng đến diễn. Cứ người ta mời là làm, không nề hà vai lớn vai nhỏ, bà sẵn sàng làm mọi việc để có tiền duy trì cuộc sống. Thời đó, nếu hầu hết các nghệ sĩ đều thuộc biên chế một đoàn, một gánh hát cụ thể thì bà là nghệ sĩ tự do và cũng là nghệ sĩ hiếm hoi chạy show một cách chuyên nghiệp. “Phải chịu cực như vậy mới có thể gồng gánh nổi một gia đình chen chúc 12 miệng ăn” như bà nói.

Vật lộn với cuộc sống để kiếm tiền nuôi con, nuôi mẹ và nuôi cháu, khi bước vào tuổi xế chiều, đôi lúc bà thấy thương cho bản thân, nhưng sau tất cả nghệ sĩ Thiên Kim hài lòng với những gì đã làm được. Bà đã hoàn thành trách nhiệm của một người mẹ, dù các con bà không có cuộc sống khá giả như người ta. Vì hoàn cảnh của các con nên bà đã chọn cách sống trong viện Dưỡng lão Nghệ sĩ để không làm phiền đến con, đến cháu.

Sống ở Viện không được gần con cháu, đôi lúc nghệ sĩ Thiên Kim cũng chạnh lòng như tình yêu thương của khán giả, tình cảm đồng nghiệp đã giúp bà ấm lòng. Nghệ sĩ Thiên Kim thấy may mắn khi ở cái tuổi 86 vẫn được khán giả thương mến. Bà kể, bước ra đường có nhiều khán giả nhận ra, vồn vã gọi bà là “bà Mười đổ nước”, là “mẹ” hay “bà ngoại”. Có lần bà về Bạc Liêu đóng phim cho HTV, người dân xúm lại rất đông, nắm tay hỏi han nồng nhiệt, đến nỗi Đài cho đám đông vào phim làm khách mời luôn. Lại có lần, bà về Hồng Ngự, Đồng Tháp, có hai vợ chồng nọ thuyết phục sẽ cho hẳn bà một căn nhà gạch khang trang và phụng dưỡng bà như mẹ ruột. Đi đóng phim, bà cũng được ấm lòng với sự quan tâm của đoàn phim, khi những diễn viên trẻ thường trìu mến gọi bà là “má Thiên Kim”, là bà ngoại.

Trong số các nghệ sĩ ở Viện, nghệ sĩ Thiên Kim là người khá đắt show. Bà vẫn được mời đóng phim, đóng quảng cáo và hễ ai gọi vai, bà nhận hết, dù vai khó đến mấy và không nề hà cát-xê. Mỗi cảnh phim nghệ sĩ Thiên Kim được trả 200.000 đồng và bà thấy ổn. Mặc dù hoàn cảnh không dư dả như một số đồng nghiệp, nhưng giờ đây, bà làm việc không phải để kiếm tiền mà vì đam mê nghề. Ở cái tuổi U80, bà vẫn theo đoàn phim cả ngày, từ sáng sớm đến tối mịt, người trẻ than mệt, riêng bà chưa bao giờ kêu ca. Dù lịch quay là 5h sáng thì bà cũng đến rất đúng giờ. Trước lúc bấm máy, bà đã hóa trang kỹ lưỡng, đọc lại cho nhuần nhuyễn lời thoại, hồi hộp như lần đầu đi diễn. Những lúc không có vai diễn, một ngày với bà như dài vô tận.

Sống ở viện Dưỡng lão Nghệ sĩ, bà thân thiết với nghệ sĩ Ngọc Đáng và nghệ sĩ Chính Đèn. Trời lạnh, bà nằm ngủ, bà Ngọc Đáng ghé tắt giúp bà cái quạt. Đến giờ cơm, bà Ngọc Đáng mang cà – mèn cơm lên phòng giúp bà. Bất cứ lúc nào bà đi diễn, ông Chính Đèn trở thành “xe ôm” đắc lực cho bà, đồng thời kiêm luôn vai trò “trợ lý”, giữ giúp bà tất cả hợp đồng với đoàn phim, nhắc bà lịch tập, lịch diễn, tô màu sáng những đoạn thoại vai diễn của bà trong các xấp kịch bản. Sự quan tâm không lớn nhưng thầm lặng và tận tụy của những người bạn già cùng cảnh ngộ khiến bà cảm động.

Ở tuổi 86, nghệ sĩ Thiên Kim mắc nhiều bệnh nhưng bà vẫn vui sống. Bà cảm ơn Tổ nghề đã giúp bà có chén cơm, cưu mang bà cùng gia đình qua những năm tháng khốn khó nhất cho đến tận bây giờ. Tình yêu của khán giả, tình bạn quý giá của đồng nghiệp đã giúp bà có niềm vui sống để bước qua tuổi già bệnh tật.

Nghệ sĩ cải lương Trang Thanh Xuân: Từ cô đào quyến rũ đến bà bán vé số ở nhà thuê, ăn bánh mì từ thiện

Trong một buổi chiều tà, có mặt ở chợ Rạch Ông, chúng tôi thấy hai bà lão có tấm lưng còng, rệu rã bước đi chậm rãi, trên tay cầm xấp vé số.

Trong một buổi chiều tà, có mặt ở chợ Rạch Ông, chúng tôi thấy hai bà lão có tấm lưng còng, rệu rã bước đi chậm rãi, trên tay cầm xấp vé số. Bà lão mặc áo nâu, đội nón, đeo kính dù lộ vẻ mệt mỏi vẫn cố kéo tay người kia len lỏi từ chợ ra đường Nguyễn Thị Tần. Ít ai ngờ rằng bà lão ấy từng là một nghệ sĩ cải lương triển vọng có nghệ danh rất đẹp Trang Thanh Xuân.

Sụp đổ giấc mộng vàng vì căn bệnh quái ác

Dưới mái hiên quán nước mía vỉa hè, nghệ sĩ Trang Thanh Xuân kéo ghế ngồi và thở dốc. Trời nắng, bản thân lại mang nhiều bệnh, chỉ cần đi một quãng ngắn, bà lại thấy mệt. Vậy mà, ngày nào, bà cũng phải dậy từ sớm, cùng em gái đi khắp chợ Rạch Ông (quận 8, TP.HCM) bán vé số. Tuổi cao, sức yếu, bà chỉ dám lấy từ 50-60 tờ vé số để bán. Tiền lãi của việc bán vé số, bà cất riêng để mua thuốc và trả tiền thuê phòng trọ.

Khi xưa, người ta biết đến bà với nghệ danh Trang Thanh Xuân. Bây giờ, bà trở về đời thực với cái tên Đào Thị Thanh Xuân và bươn chải kiếm sống bằng công việc bán vé số dạo. Bà sinh năm 1952, tại Sài Gòn, trong một gia đình nghèo có cha mẹ đều theo gánh hát. Số phận sắp đặt bà sinh ra và lớn lên trong “kiếp con tằm rút ruột nhả tơ”. Có lẽ vì vậy mà cái khổ cũng vận vào cuộc đời bà. Chớm tuổi 20, bà trở thành đào chính cho một số sân khấu cải lương. Nữ nghệ sĩ Trang Thanh Xuân được khán giả, báo giới nhắc đến với cụm từ cô đào trẻ triển vọng.

Hình ảnh nghệ sĩ Trang Thanh Xuân trên mặt báo những năm đỉnh cao sự nghiệp. Ảnh: Cailuongvietnam.

Từ chỗ hát thế vai cho nghệ sĩ đàn chị Phượng Liên, Phượng Mai, Thanh Nga… bà được hát chính cho đoàn hát Việt Nam Minh Vương. Thế nhưng, sau đó, cũng như số phận nhiều gánh hát khác, thăng trầm buộc họ phải trôi dạt, hợp tan. Cô đào Trang Thanh Xuân cũng về các đoàn hát ở nhiều tỉnh để cố trụ lại với nghề. Đam mê, chấp nhận hết những khốn khó của nghề nhưng chắc gì số phận cho ta đi hết, trải nghiệm, hoàn thành tất thảy vinh nhục của nghề. Cô đào Trang Thanh Xuân cũng thế, bà mê hát đến độ không quan tâm chuyện lập gia đình. Bà không thèm nghĩ đến một ngày nhà không có, chồng con cũng không, lặng lẽ cô đơn ở một góc của phận đời.

Những đêm hát tràn ngập khán giả, âm thanh rộn ràng bao nhiêu bà cảm thấy khó chịu bấy nhiêu, thở không nổi. Nhiều lần như thế, bà mới chịu tìm đến bệnh viện thăm khám. Bác sĩ kết luận bà bị bệnh tim, khuyên bà không nên hát. Nằm viện mấy lượt, lần nào bà cũng khóc, khóc cho thân phận, khóc cho nghiệp hát dở dang. Khổ đau làm bà cạn nước mắt, buộc cô đào hát triển vọng năm nào phải nghĩ đến kế mưu sinh khác.

Khoảng năm 1986, bà giải nghệ. Rời đoàn hát, bà mới giật mình nhận ra, bấy lâu nay không có của để dành, cũng không nhà cửa chỉ là hai bàn tay trắng nghèo xơ xác nghèo… Bà tìm thuê phòng trọ và đẩy xe bán bắp luộc đi khắp nẻo Sài thành. Bắp luộc bán không chạy, bà chuyển qua nấu chè chuối chưng đi bán. Bán chè mất nhiều sức, thức khuya dậy sớm khiến người mắc bệnh tim như bà ngày một yếu hơn. Bà chuyển qua bán đĩa hát và vé số. Đĩa hát dần trở thành dĩ vãng nên bà gắn đời mình với xấp vé số hơn 20 năm qua.

Nuốt nước mắt thương đời nghệ sĩ nghèo

Thời gian đầu giải nghệ, biết bà bệnh, ông bầu gánh hát, đồng nghiệp còn lui tới thăm nom, người giúp cho ít quà bánh, người góp cho mấy đồng uống thuốc. Dần dà, công việc của sân khấu kéo họ vào guồng quay nên ít người còn nhớ đến bà. Dẫu sao việc đó cũng khiến bà đỡ nhớ nhung sân khấu, chuyên tâm vào công việc bán vé số mưu sinh. Bởi, ngoài lo cho bản thân, bà còn chăm lo người em gái ruột cũng mắc đủ thứ bệnh.

Ngày nào, hai chị em nghệ sĩ Trang Thanh Xuân cũng ra chợ Rạch Ông từ sáng sớm, dắt nhau len lỏi vào dòng người với xấp vé số trên tay. Với cơ thể có hơn chục căn bệnh, nữ nghệ sĩ từng ngất xỉu trong lúc mưu sinh, còn chuyện cảm nắng, ho sốt thì như cơm bữa. Bởi vậy, bà không dám đi bán xa, chỉ quanh quẩn ở chợ, cũng không dám mời mọc mọi người, thấy chỗ đông thì lánh đi chỗ khác. Đi đến khi nào xấp vé số được bán hết, bà mới tìm về phòng trọ.

Nghệ sĩ Trang Thanh Xuân trải lòng về cuộc sống khốn khó.

Khổ đến vậy, bà vẫn bị bọn bất lương lừa gạt lấy vé số, em gái của bà thì bị cướp, người mua vé số của bà trúng giải cũng không quay lại tìm. Bà không còn hơi sức để oán trách mà chỉ biết rơi nước mắt khi nhắc đến chuyện không vui. Chúng tôi đặt tay mình lên vai bà, cảm nhận sự run rẩy của tuổi già, sự buồn tủi của một số phận hẩm hiu.

Bao nhiêu năm qua, bà tự mình vượt qua chông chênh của cuộc sống, nỗ lực đến hơi tàn sức kiệt, lạc quan đi một mình trên con đường đầy chông gai mà số phận sắp đặt. Có thời điểm, hoàn cảnh của bà được nhiều người biết đến, họ giúp đỡ bà nhiệt thành nhưng “tiền vào nhà khó như gió vào nhà trống”, thanh toán nợ nần cũ thì nợ nần mới chất chồng. Bà tự nhủ, bên ngoài còn có nhiều người khó khăn hơn mình, người hảo tâm cũng còn có việc của họ, không ai nhớ đến mình mãi, không ai cho mình hết lần này đến lần khác.

Nghĩ vậy, bà cam chịu lặng lẽ mưu sinh, không tạo cảnh xót thương để mong người đời chiếu cố. Bán vé số, bà cũng ăn mặc sạch sẽ, tươm tất, nón áo phẳng phiu. Người nghệ sĩ có thể nghèo nhưng không thể bần tiện, lôi thôi. Bởi vậy, bà không ngửa tay xin tiền người khác. Tiền bán vé số bà dành dụm mua thuốc uống và trả tiền thuê trọ. Mỗi tháng, ban Ái hữu nghệ sĩ cho bà 200.000 đồng, 10kg gạo, bà cất kỹ để lo thuốc men và ăn dần.

Mỗi ngày, bà đến thùng bánh mì từ thiện lấy 2 ổ cho hai chị em. Về phòng trọ, bà làm nồi nước mắm kho quẹt chấm với bánh mì không, cũng xong một bữa ăn. Ngày nào ngán bánh mì, bà đi mua cơm, tiệm người ta bán 25.000 đồng/hộp, bà chỉ mua 12.000 – 15.000 đồng để tiết kiệm. Nhiều tiệm cơm thương tình, họ cho bà hai hộp cơm. Vậy là, ngày hôm đó, nắng ban trưa cũng thật dịu dàng với bà lão khốn khó.

Đợt vé số nghỉ phát hành do dịch bệnh, bà không có thu nhập nên ngày nào cũng ra chợ ngồi. Thương bà, mọi người có bánh, có cơm đều gửi cho, chính quyền địa phương cũng hỗ trợ từ nhu yếu phẩm đến tiền bạc. Ở tuổi này, nói về ước mơ, bà khóc lặng, ước mơ thì nhiều nhưng không còn hy vọng thành hiện thực. Im lặng khá lâu, bà nói, mình nghèo thì có nhiều mong ước lắm. Bà ước có một mái nhà sống tạm để không phải đóng tiền trọ, ước có tiền mua thuốc uống.

Đôi lúc phiền não, bà nghĩ đến việc kết liễu cuộc đời nhưng còn em gái bà thì sao? Tự nhủ mình phải sống vì mình vì em gái, bà lại gắng gượng đi trên con đường khổ ải mà số phận đã an bài.

Nguồn: Đời sống & Pháp luật