Thành Lộc: Chỉ những “xác sống” mới không day dứt

0
193

Phóng viên: Anh nhận định thế nào về tình hình hoạt động sân khấu hiện nay?

– NSƯT Thành Lộc: Tôi nghĩ sân khấu không đi xuống mà chỉ đứng lại. Bởi vì sân khấu có vở diễn hay khán giả vẫn đi xem. Tuy nhiên, tìm một kịch bản hay có chất lượng tốt rất khó. Những tác giả tiền bối viết lời thoại rất hay, kỹ thuật biên kịch tốt nhưng tôi có cảm giác họ không dám đi vào những đề tài đương đại.

Tác giả trẻ có khả năng viết đề tài đương đại thì hình thức thể hiện lại quá kém. Cho nên, nếu hai lực lượng này bổ sung cho nhau thì sẽ tốt hơn. Sân khấu Kịch IDECAF của chúng tôi đã nghĩ đến giải pháp đặt hàng; phải tìm tác giả để đặt hàng nhiều đề tài từ báo chí.

NSƯT Thành Lộc trong vai vua Lê Thánh Tôn, vở “Vua thánh triều Lê” Ảnh: Thanh Hiệp

Nhưng vẫn khó tìm được vở diễn hay để người xem có thể trăn trở, đồng cảm. Nhiều người cho rằng nghệ sĩ sân khấu đang bị cuốn vào vòng xoáy truyền hình giải trí nên dẫu có kịch bản hay cũng khó có vở diễn hay. Anh có thấy vậy không?

– Đó là tình cảnh khó khăn của các sàn diễn kịch hôm nay. Đôi khi những vở rất ăn khách mà vẫn không thể diễn được vì diễn viên bận đi đóng phim, làm game show truyền hình. Ngày trước, tất cả diễn viên đều ưu tiên cho sân khấu, họ luôn nói trên báo, đài rằng: “Sân khấu là nơi cho chúng tôi lớn lên, trưởng thành, tạo dựng sự nghiệp, tên tuổi… chúng tôi phải quay về vì đó là cái nôi”… Họ nói hay lắm! Rồi một năm, hai năm, ba năm… điều đó nhạt dần, đến hôm nay sân khấu phải có nhiệm vụ “né” lịch quay phim, truyền hình của họ vì họ quá bận. Không trách được vì thù lao của sân khấu trả thấp hơn.

Bây giờ, họ đi xe hơi, mua biệt thự, mua căn hộ, đồng lương ở sân khấu không đủ sức để trả góp những thứ ấy. Chúng tôi bị lép vế là sự thật. Cho nên, muốn dàn dựng vở mới đôi khi rất khó với chúng tôi. Tái diễn vở cũ còn khó hơn. Cũng may là còn khá nhiều nghệ sĩ trụ cột, vẫn bám trụ sàn diễn với ý thức cao. Họ sống có trách nhiệm, đồng cam cộng khổ để sàn diễn kịch sáng đèn.

Theo anh, các “ngôi sao” nổi lên từ một game show có thể bền bỉ với nghề?

– Thực tế cho thấy khoảng cách từ nhà trường đến sàn diễn lớn lắm. Tôi cho rằng game show chỉ là bước khởi đầu giúp các bạn trẻ có cơ hội để bước vào thế giới trình diễn chứ chưa phải là tất cả. Game show chỉ cho họ kinh nghiệm của 5, 10 phút trong một bài thi. Họ tỏa sáng trong thời lượng đó. Có bạn đoạt giải quán quân game show khi về diễn kịch dài ở chỗ chúng tôi thì lại đuối. Sao mà được chứ? Bởi vì vở kịch dài 2 đến 3 giờ, đòi hỏi quá trình thẩm thấu về mặt chuyên môn. Còn một tiểu phẩm chỉ là vài mảng miếng gây cười vui vui, thậm chí tôi nghĩ từ những lời tâng bốc của những vị giám khảo: “Bạn làm cho tôi nổi hết gai ốc!”; “Bạn quá tuyệt vời!”…, làm các bạn đó nghĩ là mình tuyệt vời thật.

Sân khấu kịch là nơi khán giả bỏ tiền mua vé, còn game show là nơi khán giả được mời đến xem, thậm chí được trả thù lao ngồi xem. Người đoạt giải một phần nhờ bạn bè bình chọn qua điện thoại, chưa nói đến sự sắp xếp phía sau hậu trường nên đó là hai thế giới hoàn toàn khác nhau. Tôi chẳng hãnh diện gì khi nói học trò của tôi là những người đã từng là quán quân hay á quân trong các game show truyền hình. Sân khấu chúng tôi vẫn bổ sung đội ngũ bằng cách nhận các bạn tốt nghiệp từ Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh TP HCM để đào tạo nâng cao trên sàn diễn.

Nhưng diễn viên từ nguồn đào tạo trường lớp hiện nay cũng có vấn đề. Anh có nhận thấy như vậy không?

– Trên thực tế, bằng cấp chỉ là giấy chứng nhận quá trình học tập theo giáo án mà sinh viên được lĩnh hội. Còn nghệ thuật trình diễn vô cùng lắm. Chính vì thế khi tôi làm việc với những em đã tốt nghiệp đại học, thấy độ chênh rất lớn. Nghề dạy nghề rất quan trọng. Cái thời của tôi học gian khổ lắm, phải ăn bo bo trộn cơm. Đến trường, các bạn gái cũng không được trang điểm như sinh viên bây giờ, mọi thứ đều rất mộc. Mọi người chỉ học với động cơ duy nhất là thành tài để trở thành người có ích cho xã hội chứ không phải có ích cho bản thân. Tại vì thời điểm đó có biết bao nhiêu người là thanh niên xung phong, có biết bao nhiêu người lên đường cầm súng bảo vệ biên cương Tổ quốc ở biên giới Tây Nam và phía Bắc.

Chúng tôi được đi học là để trở thành những nghệ sĩ của thời đại mới, cho nên học là một nhiệm vụ. Hồi xưa, chúng tôi không bao giờ nghĩ đi học để trở thành người nổi tiếng mà học là để được làm việc, được cống hiến tuổi thanh xuân cho công cuộc khôi phục đất nước nên động cơ rất mạnh mẽ.

Thời đại ngày nay đã khác, việc học để làm nghề một cách đúng nghĩa đã bị lệch chuẩn. Để điều chỉnh, theo anh phải bắt đầu từ đâu?

– Việc nỗ lực và xả thân trên sàn tập lớn lắm. Nếu có đổ công sức thì mình sẽ có nhiều kinh nghiệm cho bản thân. Tôi nghĩ ở thời đại nào cũng vậy, có thể thời đại tôi khó khăn, thời đại của các bạn trẻ đã được thuận lợi hơn nhưng mọi người làm nghệ thuật đều có thể ví như viên ngọc. Mà ngọc suy cho cùng chỉ là đá, phải biết mài giũa nó mới phát sáng. Để điều chỉnh có lẽ bắt đầu bằng chính ý thức mài giũa đó.

Anh đã mài giũa nghề diễn viên của mình như thế nào để có thể đương đầu với những vai khó?

– Có một câu trong nghề: “Quy tắc xuất phát từ bản thân”. Đó là phải đặt niềm tin rằng mình chính là nhân vật. Ví dụ, khi diễn vai vua Lê Thánh Tôn trong “Vua thánh triều Lê”, tôi phải nghĩ ông Lê Thánh Tôn là tôi. Bởi khi đó tôi đặt tư cách công dân của người nghệ sĩ ẩn đằng sau nhân vật. Tôi nhớ nhất cảnh Lê Thánh Tôn nói với một vị quan do NSƯT Hữu Châu đóng: “Theo ông, cái chết của Nguyễn Trãi có oan hay không? Oan không?”. Nhà vua dồn vị quan đó đến tình huống phải khóc òa lên thừa nhận là oan. Tôi muốn không phải Lê Thánh Tôn nhập vào Thành Lộc mà công dân Thành Lộc phải nhập vào vai vua Lê Thánh Tôn. Bởi vì khi đó, tôi đang chất vấn với một tâm thế là công dân Nguyễn Thành Lộc, trăn trở với bối cảnh xã hội mà tôi đang sống.

Trong cuộc đời, không có gì là hoàn hảo cả, cho nên chúng ta luôn bị day dứt với cuộc sống mà nếu như không day dứt, không trăn trở thì cuộc sống không vận hành được, xã hội không tiến bộ được, khi ấy chúng ta là những “xác sống” chứ không phải là con người làm chủ vận mệnh của xã hội mình đang sống.

NSƯT Thành Lộc: “Trong nghề, nhiều người tôi ghét, khinh nhưng không triệt đường sống của họ”

“Quang Minh chăm sóc tôi như chồng chăm sóc vợ, điều này hơi áp lực” – NSƯT Thành Lộc cho biết.

Mới đây, tại chương trình Share your secret, nghệ sĩ ưu tú Thành Lộc đã chia sẻ thẳng thắn về quan điểm làm nghề của mình.

Tôi không làm hề, đừng bắt tôi làm hề

Trong phim Ngôi nhà bươm bướm, nhân vật của tôi là Hồ Ngọc Hân, thuộc cộng đồng LGBT. Tôi thích nhân vật này ở chỗ, đây không phải người giải phẫu chuyển giới.

Anh ta không thích ăn mặc lòe loẹt, vẫn ăn mặc như đàn ông nhưng trong tâm thế lại luôn nghĩ mình là phụ nữ. Anh ta đã sống trọn vẹn với trách nhiệm, bổn phận của một người làm vợ, làm mẹ. Đây là điều khiến tôi cảm thấy vô cùng thú vị.

Chính tôi là người đã đề nghị cho bà Hân ăn mặc đàn ông, trang nhã, trong khi ông Cường vai người chồng lại ăn mặc màu mè, nữ tính, đeo nữ trang nhiều và make up khi ra đường. Bà Hân lại là người chê ông chồng bóng quá, bớt bớt đi.
Thành Lộc trong Ngôi nhà bươm bướm

Đây là chi tiết hài hước, nhưng có thật. Trong quan hệ của những người đồng tính với nhau, có những người làm chồng nhưng lại ẻo lả, còn làm vợ lại rất đàn ông.

Nhân vật có duyên hay không là tự thân câu chuyện sẽ có, chứ đừng bắt tôi làm hề. Tôi không làm hề, đừng bắt tôi làm hề.

Ăn mặc đồng bóng mắt xanh mỏ đỏ, lòe loẹt là tôi trả vai ngay

Tôi nói rõ, nếu các bạn xây dựng nhân vật của tôi theo kiểu ăn mặc đồng bóng mắt xanh mỏ đỏ, lòe loẹt là tôi trả vai ngay. Tôi nghĩ, đó không phải chức năng nghệ thuật của tôi.

Tôi cũng thỏa thuận với đạo diễn Huỳnh Tuấn Anh rằng, trong suốt 90 phút của bộ phim, không được phép có màn hôn nhau nào.

Tất nhiên, trong lúc anh Quang Minh đang hưng phấn sáng tạo, anh ấy có hôn tôi. Nhưng chính tôi đã chạy tới đạo diễn bảo cắt hết, không để lại đoạn hôn nhau nào. Quang Minh nếu có biết được cái này xin đừng giận tôi.

Phải không có cảnh hôn nhau thì đoạn xin tựa vào vai chồng ở ngoài đường mới đắt, mới giá trị.

Kỉ niệm đáng nhớ nhất trong hậu trường là khi tôi hát bài Nỗi lòng, người ta cho tôi ngồi trên một mặt trăng trên cao rồi đẩy xuống. Tôi rất sợ vì trước đây, tôi đã từng gặp tai nạn khi đóng một vở kịch thiếu nhi.

Lúc đó, tôi đang diễn trên cao thì dây đứt, tôi ngã xuống dưới bị chấn thương cột sống, nên sợ từ đó. Khi hát bài Nỗi lòng này, tôi sợ xanh mặt, giống như hồi ức quay trở về. Tôi bám chặt vào mọi thứ bám được mà vẫn phải hát.

Quang Minh chăm sóc tôi như chồng chăm sóc vợ, điều này hơi áp lực

Anh Quang Minh là đồng nghiệp cũ của tôi từ xưa rồi. Đây là lần đầu tiên tôi diễn vai đồng tính. Ngay cả trên sân khấu, từ trước tới giờ tôi cũng không diễn vai đồng tính mà lại có cảnh yêu đương bao giờ.

Trước đây tôi có diễn một vai đồng tính trong một vở kịch, nhưng đó là đồng tính độc thân, làm việc một mình, không yêu đương gì.

Nhưng ở phim này, tôi và Quanh Minh đóng vai hai vợ chồng với nhau, tôi phải yêu Quang Minh, nên hơi khó để đóng. Tôi không quen yêu kiểu đó.

Bởi vậy, suốt quá trình làm phim, tôi và Quang Minh cứ gọi nhau là mình ơi mình à suốt. Quang Minh chăm sóc tôi như chồng chăm sóc vợ vậy. Từng phút nghỉ ngơi, ăn cơm trưa, Quang Minh cũng chăm sóc tôi, để hai đứa tôi có cảm xúc để diễn với nhau. Điều này hơi áp lực.

Trong điện ảnh, tôi chưa từng đóng vai phản diện bao giờ, nên rất muốn được đóng vai phản diện trên phim. Trên sân khấu thì tôi đóng vai phản diện nhiều, nhưng phim ảnh thì họ chỉ lôi tôi vào đóng mấy vai hề hước, nên tôi muốn họ nhìn tôi ở góc độ khác.

Tôi còn nhớ, có một bộ phim điện ảnh về xã hội đen từng casting tôi làm vai trùm, nhưng khi diễn, họ lại bảo tôi diễn hề quá. Lúc đó, tôi mới tranh luận lại với đạo diễn là có ông trùm xã hội đen nào mặt đằng đằng sát khí đâu. Người ta lên tới hàng trùm rồi thì cần gì phải thể hiện sát khí.

Có lẽ cách giải thích của tôi không thuyết phục được người ta nên cuối cùng tôi mất vai đó.

Hiện tại, tôi đang ấp ủ dự án phim Phượng Khấu. Đây là dự án của các bạn trẻ, trẻ hơn tôi về tuổi đời, tuổi nghề rất nhiều nhưng sống rất tâm huyết với giá trị nghệ thuật.

Còn tôi đang làm một vở nhạc kịch Thiên nga, dựa trên truyện thơ Lục Vân Tiên. Tác phẩm này, chúng tôi đã diễn từ năm 2017 tới giờ, nhưng tôi muốn dựng lại cho nó nhỏ hơn, đơn sơ hơn, đòi hỏi khó hơn về dàn dựng.

Nhiều người tôi ghét, khinh nhưng không triệt đường sống của họ

Hồi tôi còn trẻ, tôi sân si lắm, muốn bành trướng sự nghiệp của mình ra cho mọi người biết. Tôi không từ chối cái gì, ai kêu gì cũng nhận. Đến một thời điểm, tôi cảm thấy đủ thì dừng.

Trong nghề của tôi, nhiều người tôi ghét, khinh nhưng không triệt đường sống của họ.

Trong nghề này hay có kiểu là nếu không ưa ai đó thì tuyên bố hai cọp không sống chung một rừng, hay anh mới tôi vào dự án này thì không được mời nó.

Như vậy, vô hình trung là triệt con đường sống của người khác. Tôi không như vậy. Nếu biết trong một dự án có người mình không thích, tôi sẽ từ chối bằng cách lấy lí do trùng lịch khác với nhà sản xuất.

Nhiều khi tôi tiếc lắm, đau lòng lắm vì đó là vai diễn hay. Nhiều đứa bạn tôi cứ trách tôi sao lại làm thế, khiến bỏ lỡ nhiều cái.

Nhưng tôi tin vào Tổ nghiệp. Tự nhiên đi nói muốn có tôi thì phải loại người kia sẽ là gây nghiệp. Nghiệp này lớn lắm vì triệt nồi cơm của người ta.

Tôi tin là nếu tôi rút lui, Tổ nghiệp sẽ thấy được và tìm cho tôi một công việc khác. Điều này đã xảy ra với tôi. Chứ nếu mình triệt người ta thì mình cũng mất đi ở chỗ khác.

Tôi nhìn lại và tự thấy mình sống không sai. Từ giờ đến cuối đời tôi cứ sống như vậy.

Nguồn: thoidaiplus